Szczegółowe wydarzenia z 1941 roku


Wyświetlono archiwalną wersję tematu "Szczegółowe wydarzenia z 1941 roku" z forum www.spwc.eu/forum/


Romeo - Pią 18 Lip, 2008 22:55

Styczeń

• 1/2 - 141 brytyjskich bombowców bierze udział w nalotach na niemieckie miasta. Głównym celem jest fabryka Focke-Wulfa w Bremie, którą atakuje 95 samolotów.
• 2 - w Wielkiej Brytanii po raz pierwszy zbiera się "Komitet 20", powołany dla koordynacji działań podwójnych agentów;
- brytyjskie okręty ostrzeliwują Bardiję, przygotowując atak na miasto.
• 3 - pierwszy dzień szturmu na Bardiję. Australijczycy biorą do niewoli ok. 30 tys włoskich żołnierzy;
- w Albanii lądują pierwsze samoloty Luftwaffe, mające za zadanie wesprzeć oddziały włoskie w walkach z Grekami.
• 4 - urodzona w Niemczech aktorka Marlena Dietrich otrzymuje obywatelstwo amerykańskie.
• 5 - duże zgromadzenie wojsk Kuomintangu atakuje w Maolin komunistyczną 4. Armię;
- Bardija poddaje się Brytyjczykom.
• 6 - z Gibraltaru wypływa konwój na Maltę, wiozący zaopatrzenie na wyspę.
• 7 - Brytyjczycy zdobywają lotnisko w Tobruku;
- japoński adm. Isoruko Yamamoto przedstawia plan operacji "Z", mającej na celu wyeliminowanie z wojny amerykańskiej floty wojennej stacjonującej w hawajskiej bazie Pearl Harbor, a także zajęcie brytyjskiego Hongkongu i Singapuru.
• 9 - do Grecji zostają przebazowane trzy dywizjony Hurricane'ów i dwa dywizjony bombowców Blenheim, które mają wspomóc Greków w obronie przed Włochami;
- pierwszy lot nowego brytyjskiego bombowca Avro Lancaster.
• 10 - Kongres USA rozpoczyna debatę nad Lend-Lease Act;
- podpisanie nowego radziecko-niemieckiego układu handlowego. Na jego mocy ZSRR wysyła do Niemiec produkty naftowe, żywność i nieprzetworzone surowce, otrzymując w zamian maszyny i narzędzia;
- wszyscy obywatele holenderscy pochodzenia żydowskiego mają obowiązek rejestracji w urzędach państwowych;
- silny nalot niemieckich bombowców nurkujących na brytyjski lotniskowiec HMS "Illustrious", jednostka zostaje poważnie uszkodzona.
• 10/11 - bardzo silny nalot niemiecki na Portsmouth, 155 bombowców zrzuca 140 ton bomb i ponad 40 tys. bomb zapalających.
• 11 - Hitler wydaje Dyrektywę nr 22, w której nakazuje przygotowanie oddziałów wojskowych mających pomóc Włochom w Afryce Północnej i Albanii;
- tonie brytyjski krążownik HMS "Southampton", trafiony bombą zrzuconą przez niemiecki bombowiec Junkers Ju 87.
• 13 - grecki sztab zwraca się do dowódcy sił brytyjskich w rejonie Morza Śródziemnego, gen. Wavella, z prośbą o przesłanie 9 dywizji, które pomogłoby Grekom odeprzeć spodziewane niemieckie uderzenie.
• 14 - rząd niemiecki naciska rząd rumuński, by ten ogłosił przystąpienie Rumunii po stronie państw Osi.
• 19 - gen. William Platt, dowodzący 4. i 5. Dywizją Hinduską, rozpoczyna brytyjską ofensywę w Erytrei.
• 20 - w Waszyngtonie ma miejsce zaprzysiężenie Franklina Delano Roosevelta na trzecią kadencję prezydencką.
• 21 - minister spraw zagranicznych Japonii, Yōsuke Matsuoka, ostrzega Stany Zjednoczone przed mieszaniem się w sprawy azjatyckie.
• 22 - kapituluje Tobruk, miasto zajmują oddziały brytyjskie.
• 23 - szef sztabu generalnego Bułgarii, gen. Bojdew, zgadza się na warunki, na których armia bułgarska ma współpracować z niemieckimi doradcami wojskowymi.
• 24 - jedna z pierwszych bitew pancernych w Afryce Północnej - czołgi brytyjskiej 4. Brygady Pancernej zmuszają do odwrotu siły włoskie w rejonie El Mekili;
- w Bukareszcie siły rządowe ostatecznie tłumią rewoltę pronazistowskiej Żelaznej Gwardii, kończąc tym samym trwający ponad miesiąc okres rozruchów w stolicy Rumunii, kładąc też kres trzydniowym brutalnym mordom rumuńskich Żydów, których setki giną w pogromach zorganizowanych przez gwardzistów.
• 27 - peruwiański ambasador w Tokio ostrzega swojego amerykańskiego kolegę, Josepha Grewa, przed niespodziewanym japońskim atakiem mającym na celu błyskawiczne zniszczenie amerykańskiej floty. Wiadomość o tym amerykański ambasador przekazuje do Waszyngtonu;
- wszyscy francuscy urzędnicy państwowi są zmuszeni złożyć przysięgę na wierność marsz. Pétainowi.
• 29 - w Waszyngtonie odbywa się tajne spotkanie wysokich przedstawicieli rządów Wielkiej Brytanii i USA, na którym omawiana jest wspólna strategia w razie przystąpienia Stanów Zjednoczonych do wojny;
- umiera grecki przywódca, gen. Ioannis Metaxas.
• 31 - sztab Wehrmachtu finalizuje plan ataku na ZSRR - operacja "Barbarossa" jest całkowicie przygotowana.

Luty

• 3 - niemieckie okręty liniowe "Scharnhorst" i "Gneisenau" przedzierają się z Morza Północnego na Atlantyk.
• 4 - siły brytyjskie w Erytrei rozpoczynają bitwę o Keren - walki będą się toczyć przez miesiące.
• 6 - nowym ambasadorem USA w Wielkiej Brytanii zostaje mianowany John Gilbert Winant;
- Hitler mianuje gen. Erwina Rommla dowódcą Afrika Korps;
- oddziały brytyjskie wkraczają do Bengazi.
• 7 - po dwóch dniach poddaje się włoska forteca w Beda Fomm, do brytyjskiej niewoli trafia ok. 250 tys. włoskich żołnierzy.
• 8 - zmiana na stanowisku ministra spraw zagranicznych francuskiego rządu Vichy - miejsce Pierre'a Étienne'a Flandina zajmuje adm. Jean François Darlan;
- w Berlinie niemieccy i bułgarscy dowódcy wojskowi dochodzą do porozumienia w sprawie wkroczenia wojsk niemieckich do Bułgarii;
- amerykańska Izba Reprezentantów przyjmuje Lend Lease Act, dzięki któremu łatwiej będzie pomóc walczącej Wielkiej Brytanii.
• 10 - Hiszpania podpisuje z Niemcami tajny układ, na mocy którego zgadza się przeciwstawiać każdej próbie ataku ze strony aliantów;
- pierwsza brytyjska akcja wojskowa z użyciem spadochroniarzy - żołnierze brytyjscy niszczą akwedukt Tragino w Apulii
• 10/11 - pierwszy bojowy lot nowego bombowca brytyjskiego, Stirlinga. Celem nowych samolotów były zbiorniki ropy naftowej w Rotterdamie.
• 12 - gen. Gieorgij Żukow zostaje mianowany szefem radzieckiego sztabu generalnego i ludowym wicekomisarzem obrony;
- gen. Rommel przybywa do Trypolisu;
- włoscy strzelcy alpejscy wypierają większość sił brytyjskich z rejonu Kerenu.
• 14 - do Libii przybywają pierwsze oddziały niemieckiego Afrika Korps. Dwa dni po przybyciu do Afryki dowódcy Afrika Korps, gen. Erwina Rommla, na Czarny Ląd docierają jego pierwsze oddziały. Zadanie Afrika Korps nie jest łatwe - Niemcy mają wspomóc swoich włoskich sojuszników, którzy w ostatnich tygodniach ponoszą klęskę za klęską. Stracili już ponad 130 tys. jeńców, 380 czołgów i 845 armat. Pierwsze oddziały gen. Rommla, jakie znalazły się w Afryce, to batalion przeciwpancerny. Obiecane dwie dywizje, w tym jedna pancerna, dotrą dopiero w kwietniu. Niemiecki dowódca zamierza zaskoczyć przeciwnika pewną sztuczką - rozkazuje umieścić na samochodach volkswagen "pancerze" z dykty, co ma zmylić Brytyjczyków. Dodatkowo, ignorując rozkazy Hitlera, nakazującego mu bierne oczekiwanie na przybycie całości oddziałów, gen. Rommel planuje już operację wojskową - początkowo jedynie wstępne rozpoznanie sił wroga... Jego szanse rosną, ponieważ doświadczona brytyjska 7. Dywizja Pancerna zostaje wycofana na odpoczynek do Egiptu, jej miejsce zajmuje nowa 2. Dywizja Pancerna.

- do portu zawija niemiecki ciężki krążownik "Admiral Hipper". W trakcie trwającego 14 dni rejsu jego ofiarą padły 64 alianckie jednostki handlowe;
kolejne przetasowania we francuskim rządzie Vichy - stanowisko ministra spraw wewnętrznych obejmuje adm. Darlan, który zatrzymuje też pozostałe, wcześniejsze stanowiska;
- w trakcie spotkania w Berchtesgaden Hitler nakłania premiera Jugosławii, Dragiąę Cvetkovicia, do przystąpienia do paktu trzech.
• 15 - pierwsze deportacje austriackich Żydów go gett w Lublinie i Kielcach. Co miesiąc deportowanych zostaje ok. 1000 Żydów.
• 15/16 - na terytorium Polski lądują pierwsi cichociemni - żołnierze, przeszkoleni przez Brytyjczyków w działaniach na tyłach wroga. Mają w kraju tworzyć lokalne struktury wywiadowcze i szkolić ludzi.
• 17 - amerykański Senat rozpoczyna debatę na temat Lend Lease Act.
• 18 - włoskie samoloty przeprowadzają bardzo ciężki nalot na port w Bengazi. Uszkodzenia są tak poważne, że Brytyjczycy nie mogą z niego korzystać.
• 22 - do Bułgarii zaczyna wkraczać 17 niemieckich dywizji, osiem z nich weźmie udział w ataku na Grecję.
• 24 - nowym szefem francuskiego rządu Vichy zostaje adm. Darlan.
• 25 - fala strajków i demonstracji w Holandii zmusza oddziały SS do zaprzestania prześladowania holenderskich Żydów.

Romeo - Sob 19 Lip, 2008 22:42

Marzec

• 1 - Himmler przekazuje komendantowi Auschwitz plany rozbudowy obozu koncentracyjnego. Tego dnia obóz koncentracyjny w Auschwitz odwiedził Heinrich Himmler, który na miejscu zapoznał się z warunkami panującymi w obozie. W trakcie rozmowy z komendantem obozu Rudolfem Hössem przekazał mu informacje na temat konieczności znacznego powiększenia obozu i przystosowania go do przytrzymywania większej liczby więźniów. Zgodnie z planem Himmlera Auschwitz ma stać się miejscem przetrzymywania ok. 130 tys., z których 10 tys. ma pracować w pobliskiej filii I. G. Farben, produkującej syntetyczny kauczuk.

- Bułgaria przystępuje do paktu trzech.
• 2 - wojska niemieckie przekraczają Dunaj i wchodzą na terytorium Bułgarii.
• 4 - rząd turecki odrzuca propozycję Hitlera przyłączenia Turcji do państw Osi;
- do Aten przybywa gen. Henry Wilson dowodzący wojskami Wielkiej Brytanii wspomagającymi armię grecką;
- jedna z pierwszych akcji brytyjskich komandosów - oddziały specjalne atakują norweskie Lofoty, gdzie niszczą 18 fabryk wytwarzających glicerynę - jeden ze składników materiałów wybuchowych.
• 5 - Hitler nakazuje swoim współpracownikom zacieśnienie współpracy z Japonią, jednocześnie nalega, by "utrzymać" w tajemnicy przygotowania do operacji "Barbarossa";
- rząd brytyjski zrywa stosunki dyplomatyczne z Bułgarią. Jest to reakcja na decyzję rządu bułgarskiego, który w "aktywny sposób współdziała z Niemcami, co zagraża interesom Grecji, sojusznika Wielkiej Brytanii". Zaniepokojenie wyraża także Moskwa.
• 6 - niemieckie samoloty minują Kanał Sueski, utrudniając zaopatrzenie wojskom brytyjskim w Afryce Północnej i Grecji;
- Churchill wydaje polecenie zintensyfikowania wysiłków zmierzających do zniwelowania niemieckiej przewagi na Atlantyku.
• 7 - pierwsze oddziały brytyjskie mające wspomóc armię grecką lądują w Pireusie i Volos;
- brytyjski niszczyciel "Wolverine" topi na Atlantyku U-47, okręt podwodny dowodzony przez słynnego z ataku na Scapa Flow Günthera Priena.
• 8/9 - celem silnego nalotu niemieckiego jest Portsmouth.
• 9 - siły włoskie w Albanii przechodzą do ofensywy, wojskami dowodzi sam duce. Grecy powstrzymują atak w rejonie leżącym w rejonie między rzekami Devoll i Vjosë.
• 10/11 - nalot RAF na Hawr - pierwsza akcja bojowa nowych brytyjskich bombowców Handley Page Halifax.
• 11 - Niemcy rozstrzeliwują 21 zakładników, po tym jak członkowie Związku Walki Zbrojnej 7 marca zabijają aktora Igo Syma, jeszcze przed wojną znanego z sympatii proniemieckich, od pewnego czasu volksdeutscha, szpicla i prowokatora gestapo, aktywnie udzielającego się w "życiu kulturalnym" okupowanej stolicy Polski;
- francuska administracja Indochin przekazuje Tajlandii część Laosu i Kambodży, zgadza się też udostępnić Japonii lotnisko w Sajgonie i sprzedawać jej cały ryż produkowany w Indochinach;
- w Belgradzie ma miejsce protest uliczny przeciwko rosnącym wpływom niemieckim;
- podpisanie Land Lease Act. Tego dnia, w godzinach popołudniowych, prezydent Stanów Zjednoczonych, Franklin Delano Roosevelt, składa swój podpis na Lend Lease Act, dzięki któremu kierowany przez niego kraj będzie mógł bardziej skutecznie pomagać "walczącym demokracjom". Ustawa, zaproponowana przez prezydenta, przeszła dużo większością głosów w obu izbach Kongresu. Dzięki ustawie Stany Zjednoczone zwane przez kongresmanów debatujących nad jej przyjęciem "Arsenałem Demokracji", będą mogły wspomagać Wielką Brytanię amunicją, samolotami, czołgami i okrętami, wybudowanymi i zapłaconymi przez amerykańskiego podatnika. Pierwsza dostawa materiałów wojennych, objętych regulacjami Lend Lease Act, została zrealizowana jeszcze tego samego dnia. Do rąk brytyjskich marynarzy trafiły 24 kutry torpedowe, zamówione wcześniej w amerykańskich stoczniach przez rząd brytyjski, których dostawa została wstrzymana wskutek interwencji amerykańskiego prokuratora generalnego.

• 13 - Berlin po raz kolejny naciska na rząd jugosłowiański, domagając się przystąpienia Jugosławii do Osi;
- Hitler mianuje Alfreda Rosenberga ministrem wschodnich terytoriów okupowanych.
• 13/14 - po raz pierwszy celem silnych nalotów niemieckich są miasta Glasgow i Clydeside. 236 bombowców niemieckich zrzuca 272 ton bomb burzących i 59 400 bomb zapalających.
• 15 - belgijscy politycy wszystkich partii proklamują w Liege powstanie wspólnego ruchu oporu.
• 17 - niszczyciel "Walker" bierze do niewoli załogę U-99 wraz z dowódcą, największym asem niemieckiej floty podwodnej kapitanem Otto Kretschmerem. Marzec był jednym z nielicznych dobrych dla Wielkiej Brytanii miesięcy początkowego okresu bitwy na Atlantyku. Najpierw Brytyjczykom udało się zatopić U-47 wraz z całą załogą. Okrętem dowodził słynny z rajdu na Scapa Flow kpt. Günther Prien. Tuż po północy, ok. 200 mil morskich na południowy wschód od Islandii, jego jednostkę zauważyły okręty eskorty konwoju OB-293. Niemiecki okręt został obrzucony bombami głębinowymi - atak spowodował jego krótkotrwałe wynurzenie w pobliżu niszczyciela ""Wolverine", po czym U-Boot niemal natychmiast zanurzył się ponownie, tylko po to, by znów dostać się pod grad bomb głębinowych. Marynarze z "Wolverine" zobaczyli wówczas pod wodą pomarańczowy, intensywny błysk. Dziewięć dni później w trakcie ataku na konwój HX-112, niszczyciel "Vanoc" zatopił okręt U-100, dowodzony przez kolejnego podwodnego asa - Joachima Schepkego. W kilka godzin po tym wydarzeniu, podczas ataku na ten sam konwój, do niewoli dostał się "Król Tonażu" - kpt. Oto Kretschmer, najbardziej skuteczny podwodniak II wojny światowej. Jego jednostka, U-99 została dostrzeżona przez okręty eskorty i obrzucona ładunkami głębinowymi. Uszkodzony okręt wynurzył się na powierzchnię, gdzie załoga trafiła do niewoli. Ostatnim z rozbitków podniesionych z morza przez marynarzy z niszczyciela "Walker" był dowódca U-Boota, który wraz z załogą resztę wojny spędził w obozie jenieckim.

- brytyjski minister pracy Ernest Bevin ogłasza plan, w myśl którego na stanowiska pracy w przemyśle zwolnione przez mężczyzn trafią kobiety. Pozwoli to na pracę na trzy zmiany w fabrykach amunicji i zakładach zbrojeniowych.
• 19 - Kanada i Stany Zjednoczone zawierają układ, na mocy którego Kanada budować będzie okręty wojenne finansowane przez rząd USA.
• 19/20 - bardzo silny niemiecki nalot na Londyn, bierze w nim udział 479 maszyn Luftwaffe.
• 20 - gen. F. I. Golikow, szef wywiadu wojskowego ZSRR, zapewnia Stalina, że ZSRR nie musi obawiać się ataku niemieckiego "do chwili pokonania Wielkiej Brytanii".
• 21 - trzech ministrów rządu jugosłowiańskiego składa rezygnacje w obliczu narastającej współpracy z Niemcami.
• 22 - koniec korsarskiego rejsu dwóch niemieckich okrętów liniowych. W trakcie trwającego 20 dni wypadu "Scharnhorst" i "Gneisenau" zatopiły 22 sojusznicze jednostki handlowe.
• 26 - śmiały atak włoskich motorówek wyładowanych materiałami wybuchowymi w kreteńskiej zatoce Soudas. W ataku zatopiony zostaje norweski tankowiec, ciężko też zostaje uszkodzony brytyjski krążownik "York".
• 27 - w ramach Lend Lease Act Kongres "USA zatwierdza wydatki rzędu 7 mld dolarów;
- na lotniskach w Bułgarii i Rumunii stacjonuje ok. 500 samolotów Luftwaffe.
• 28 - przewrót w Belgradzie, nowy rząd kraju odrzuca przymierze z Niemcami;
- Hitler rozkazuje przygotowanie inwazji na Jugosławię;
- gotowość operacyjną osiąga dywizjon "Orzeł" - brytyjska jednostka lotnicza, w której służą piloci-ochotnicy ze Stanów Zjednoczonych;
- grupa amerykańskich naukowców ogłasza odkrycie nowego izotopu uranu - nadają mu nazwę plutonu-239.
• 29 - morska bitwa brytyjsko-włoska u przylądka Matapan;
- rząd Vichy powołuje na stanowisko komisarza ds. żydowskich Xaviera Vallata.
• 30 - w trakcie nieoficjalnego spotkania z kadrą oficerską Hitler mówi ok. 250 wyższym oficerom o nieuniknionej wojnie na Wschodzie i konieczności rozprawienia się z bolszewizmem.
• 30/31 - RAF przeprowadza nalot na port w Breście, bierze w nim udział 109 bombowców. Głównym celem są niemieckie okręty "Scharnhorst" i "Gneisenau". Nie zanotowano jednak żadnych trafień w okręty.
• 31 - akcja policji Stanów Zjednoczonych przynosi skutek w postaci 875 marynarzy włoskich i niemieckich aresztowanych na podstawie oskarżeń o sabotaż;
- włoski okręt podwodny "Ambra" zatapia w pobliżu Krety brytyjski krążownik "Bonaventure".

Kwiecień

• 1 - Brytyjczycy wycofują się z El Agheila. Większość ich czołgów musi zostać porzucona w trakcie odwrotu z powodu usterek mechanicznych.
• 2 - pierwszy silnikowy lot prototypu niemieckiego samolotu odrzutowego Heinkel He 280;
- wojska gen. Erwina Rommla wypierają Brytyjczyków z Adźdabiji.
• 3 - paryskie spotkanie francuskiego komisarza ds. żydowskich Xaviera Vallata z niemieckim ambasadorem Otto Abetzem. Omawiana jest sprawa zdecydowanego przyspieszenia "emigracji" francuskich Żydów;
- Churchill nakazuje brytyjskiemu ambasadorowi w Moskwie, by ten przekazał Stalinowi ostrzeżenie o mającym nastąpić ataku niemieckim;
- Brytyjczycy ewakuują Bengazi.
• 3/4 - ciężki nalot niemiecki na Bristol.
• 4 - sukces niemieckich U-Bootów - okręty podwodne zatapiają 10 statków z liczącego 22 jednostki konwoju, w trakcie walki zatopiony zostaje też jeden U-Boot;
- Hitler spotyka się z ambasadorem Japonii - w trakcie rozmowy zapewnia go, ze w razie zaatakowania Stanów Zjednoczonych III Rzesza także wypowie wojnę Ameryce.
• 5 - w wyniku torpedowego brytyjskiego bombowca ciężkim uszkodzeniom ulega stacjonujący w Breście niemiecki okręt liniowy "Gneisenau".
• 6 - Brytyjczycy zajmują Addis Abebę;
- Niemcy atakują Jugosławię i Grecję.
• 7 - niemiecki nalot na grecki port w Pireusie. Bombą zostaje trafiony statek "Clan Frazer" przewożący ok. 250 ton amunicji. Port, będący główną bazą zaopatrzeniową armii brytyjskiej w Grecji, zostaje zniszczony wskutek gigantycznej eksplozji;
- oddziały Afrika Korps zdobywają Darnę, Wśród jeńców jest gen. O'Connor.
• 7/8 - druga noc ciężkich nalotów niemieckich bombowców nad Belgrad. Szacunkowe oceny mówią o ok. 15 do 30 tys. zabitych.
• 8 - Brytyjczycy zdobywają ostatni punkt oporu włoskiego w Abisynii - Massauę.
• 8/9 - w nalocie na Birmingham bierze udział 237 bombowców Luftwaffe.
• 10 - początek oblężenia Tobruku, w którym wojska Rommla okrążyły oddziały australijskiej 9.Dywizji;
- pierwsza akcja zbrojna, w której naprzeciw siebie stają jednostki amerykańskie i niemieckie - na Atlantyku amerykański niszczyciel "Niblack" atakuje niemieckiego U-Boota;
- proklamacja niepodległości Chorwacji, na czele państwa, całkowicie zależnego od III Rzeszy, staje Ante Pavelić.
• 13 - ciężki nalot niemieckich bombowców na Maltę.
• 14 - niemieckie oddziały rozbijają jugosłowiańską Armię Południe, odcinając greckie siły w Albanii;
- egipski król Faruk wysyła tajną wiadomość do Hitlera, w której wyrażą nadzieję, że jego kraj zostanie wkrótce wyzwolony spod "brytyjskiej okupacji".
• 16 - Niemcy wkraczają do Sarajewa.
• 17 - siły niemieckie wkraczają do Belgradu.
• 18 - upadek Jugosławii.
• 19 - oddziały dywizji SS "Adolf Hitler" zdobywają Olimp;
- Churchill zgadza się na ewakuację z kontynentalnej części Grecji, nalega jednak na obronę Krety " za wszelką cenę".
• 23 - rząd grecki ewakuuje się na Kretę.
• 25 - rządy niemiecki i włoski wspomagają finansowo iracki rząd Alego Raszida;
- rząd amerykański ogłasza wprowadzenie nowej strefy bezpieczeństwa, sięgającej na 2000 mil morskich od Wschodniego wybrzeża USA;
- Hitler wydaje rozkaz przeprowadzenia operacji "Merkur" - powietrznego desantu na Kretę;
- oddziały niemieckie w Afryce wypierają Brytyjczyków z przełęczy Halfaya.
• 27 - Niemcy zajmują Ateny.
• 30 - siły irackie atakują brytyjską bazę lotniczą w Habbaniji;
- dowodzenie na Krecie przejmuje gen. Bernard Freyberg.
Romeo - Nie 20 Lip, 2008 11:01

Maj

• 2 - żołnierze sojuszniczy zajmują iracką Basrę i pobliskie instalacje naftowe. Rozpoczyna się ewakuacja kobiet i dzieci z bazy Habbaniji.
• 6 - radziecki attaché wojskowy w Berlinie ostrzega Moskwę, że Niemcy planują uderzenie na ZSRR.
• 6/7 - bombardowanie Liverpoolu i Hull.
• 7 - na pokładzie zdobytego w pobliżu wyspy Jan Mayen niemieckiego statku meteorologicznego "München" Brytyjczycy z niszczyciela "Somali" zdobywają części maszyny kodowej Enigma i księgę kodów.
• 8 - krążownik HMS "Cornwall" topi na Oceanie Indyjskim niemiecki rajder "Pinguin".
• 9 - marynarze z brytyjskiego niszczyciela HMS "Bulldog" zdobywają na pokładzie U-110 dowodzącego przez kpt. Fritza Lempa Enigmę i książkę kodów. Od początku wojny grupa międzynarodowych kryptologów pracująca w ośrodku Bletchley Park odczytywała coraz skuteczniej niemieckie wiadomości szyfrowane przy użyciu Enigmy w wersji Luftwaffe i armii lądowej. Było to możliwe dzięki badaniom polskich naukowców, którzy w obliczu nieuchronnej wojny przekazali sekret sojusznikom. Zupełnie inaczej przedstawiała się sytuacja w przypadku wiadomości Kriegsmarine. Enigma w wersji morskiej była bardziej skomplikowana, jej szyfr opierał się wszelkim próbom odczytu. 7 maja 1941r. do Brytyjczyków po raz pierwszy uśmiechnęło się szczęście. W pobliżu wyspy Jan Mayen grupa abordażowa z niszczyciela "Somali" wdarła się na pokład niemieckiego statku meteorologicznego "München". Na jego pokładzie marynarze znaleźli nieuszkodzoną książkę kodową i bębny szyfrujące Enigmy. Dzięki temu sukcesowi matematycy z Bletchey Park zdołali złamać niezbyt skomplikowany szyfr, którym utajniano wiadomości meteorologiczne. Zaledwie dwa dni później fortuna po raz kolejny okazała się łaskawa dla sojuszników. Niemiecki okręt podwodny U-110 pod dowództwem kpt. Fritza Lempa śledził aliancki konwój OB-318. W pobliżu znajdował się także U-201. Rankiem 9 maja oba okręty przeprowadziły niezależny od siebie atak. U-110 wystrzelił trzy torpedy, trafiając dwa frachtowce, czwarta torpeda nie opuściła wyrzutni. Lemp próbował zająć pozycję do kolejnego ataku, sam jednak stał się celem korwety eskortowej "Aubretia". U-Boot zdążył, co prawda, zanurzyć się alarmowo, jednak brytyjski okręt obrzucił go celną wiązką bomb głębinowych. Do polowania na Lempa przyłączyła się dwa niszczyciele brytyjskie. Ich bomby głębinowe ciężko uszkodziły U-Boota - zniszczeniu uległy m.in. stery głębokościowe. Dzięki olbrzymiemu wysiłkowi niemieckiej załogi ich tonący okręt zdołał wynurzyć się na powierzchnię. Tam dostał się pod silny ogień jednostek osłony. Niemieccy marynarze rzucili się do morza. Brytyjczycy dostrzegli szansę zdobycia silnie uszkodzonego okrętu niemieckiego. Grupa abordażowa z niszczyciela HMS "Bulldog" dotarła do tonącego U-Boota, podczas gdy pozostający w wodzie Lemp z przerażeniem zauważył, że zawiodły ładunki wybuchowe, założone przed opuszczeniem jednostki. Na pokładzie opuszczonego niemieckiego okrętu Brytyjczycy znaleźli nieuszkodzoną Enigmę i pełne książki kodowe. Do końca wojny, choć Kriegsmarine okazyjnie zmieniała kody, sojusznicy potrafiły odczytać większość depesz Kriegsmarine. Niemcy nigdy się nie zorientowali, ze ich wiadomości nie są bezpieczne.

Niemiecka maszyna szyfrująca Enigma.

• 9/10 - bardzo silny niemiecki nalot na Londyn. Bierze w nim udział ponad 500 bombowców. Zniszczony m.in. zostaje Westminster - miejsce zgromadzeń Izby Gmin brytyjskiego parlamentu.
• 10 - podczas testów silnika rakietowego przeznaczonego dla myśliwca Messerschmitt Me 163 osiągnięta zostaje prędkość testowa 1002 km/h;
- w Szkocji ląduje na spadochronie Rudolf Hess - jeden z bliskich współpracowników Hitlera.
• 12 - do Aleksandrii wpływa konwój "Tiger". Na pokładach statków przybywa wsparcie dla walczących w Afryce sił sojuszniczych - 238 czołgów i 43 samoloty myśliwskie Hurricane.
• 14 - francuska policja aresztuje ok. 1000 Żydów, obywateli państw trzecich i przekazuje ich Niemcom.
• 15 - początek niemieckich bombardowań Krety;
- radziecki szpieg w Tokio - Richard Sorge - ostrzega Moskwę, że Niemcy planują zaatakować ZSRR w trzecim tygodniu czerwca;
- dr Sigismund Rascher zwraca się di Himmlera z prośbą o przeprowadzania w Dachau eksperymentów medycznych na więźniach obozu. Himmler wyraża zgodę dwa tygodnie później;
- pierwszy lot brytyjskiego samolotu odrzutowego Gloster Pioneer.
• 16 - do Rommla docierają rozkazy, wg których ma zaatakować As-Sallum, natomiast zdobyciem Tobruku mają się zająć Włosi.
• 19 - z Krety ewakuują się ostatnie samoloty brytyjskie, które odlatują do Egiptu;
- w zamian za obietnicę bliższej współpracy rządu Vichy z Niemcami zwolnionych zostaje ok. 100 tys. francuskich jeńców wojennych.
• 20 - niemiecki desant spadochronowy na Krecie.
• 22 - w trakcie niemieckiego nalotu na brytyjskie okręty w pobliżu Krety zatopione zostają krążowniki "Gloucester" i "Fiji" oraz niszczyciel "Greyhound". Uszkodzony zostaje krążownik "York".
• 23 - grecki król Jerzy II opuszcza Kretę i udaje się do Egiptu;
- Hitler rozkazuje wesprzeć militarnie iracki rząd Alego Raszida;
- Hermann Göring, odpowiedzialny za wykorzystanie potencjału ekonomicznego w podbitych w przyszłości terenów ZSRR, wydaje dyrektywę, w której otwarcie stwierdza, że nieunikniony jest głód i śmierć milionów obywateli ZSRR.
• 24 - w trakcie krótkotrwałej wymiany ognia niemiecki okręt liniowy "Bismarck" zatapia chlubę floty brytyjskiej, okręt linowy HMS "Hood".
• 26 - Dodekanez: niemieckie bombowce ciężko uszkadzają brytyjski lotniskowiec "Formidable".
• 27 - gen. Freyberg rozkazuje ewakuację podległych mu sił z Grecji;
- brytyjskie okręty po wielodniowym pościgu zatapiają "Bismarcka".
• 30 - upadek irackiej rebelii Ali Raszida.
• 31 - z powodu wysokich strat floty przerwano ewakuację sił sojuszniczych z Krety. Na wyspie pozostało ok. 5 tys. żołnierzy.

Czerwiec

• 1 - siły brytyjskie wkraczają do Bagdadu;
- brytyjski krążownik "Calcutta" zostaje zatopiony na Morzu Śródziemnym.
• 2 - Hitler spotyka się z duce na przełęczy Brenner, w zawoalowany sposób mówi o mającym nastąpić ataku na ZSRR. Duce nie potrafi jednak zrozumieć aluzji Hitlera. Wątpliwości nie ma natomiast ambasador Japonii, który po podobnej rozmowie z przywódcą Niemiec informuje swój rząd, że Niemcy zaatakują Związek Radziecki.
• 3 - Gurkhowie zajmują iracki Mosul;
- w Bagdadzie zwolennicy Ali Raszida wywołują pogrom Żydów, giną w nim setki ludzi.
• 4 - w Iraku uformowany zostaje nowy rząd probrytyjski;
- w Holandii umiera były cesarz Niemiec, Wilhelm II;
- marynarka brytyjska zatapia na Atlantyku 4 niemieckie statki pomocnicze, wspomagając działania "Bismarcka"
• 6 - wywiad brytyjski zdobywa pewne informacje o niemieckim ataku na ZSRR planowanym na 22 czerwca;
- Hitler wydaje tzw. Kommissarbefehl, w którym otwarcie nakazuje zabijanie wszystkich schwytanych radzieckich komisarzy politycznych;
- na Maltę dociera kolejny transport samolotów Hurricane.
• 7 - brytyjski nalot na Brest - stacjonujący w porcie "Prinz Eugen" nie zostaje uszkodzony;
- Luftwaffe przebazowuje swoje eskadry na lotniska w Polsce. Nocne niebo nad brytyjskimi miastami nadal rozrywają wybuchy pocisków artylerii przeciwlotniczej, niemieckie samoloty praktycznie każdego dnia startują bowiem do lotów nad Wielką Brytanię. Niemiecka aktywność jest jednak głównie pozorna - siła nalotów znacznie jednak zmalała. Większość niemieckich dywizjonów została przebazowana na wschód. Dołączyły do eskadr, które kilka tygodni wcześniej brały udział w nalotach na Belgrad i Ateny. Ogółem nad granicą niemiecko - radziecką stacjonuje 2598 samolotów, podzielonych na trzy floty powietrzne. Raporty dowódców średniego szczebla, wskazujące na konieczność pilnego uzupełnienia strat poniesionych w walkach nad Bałkanami i Wielką Brytanią są lekceważone.

• 8 - siły brytyjskie i wojska Wolnych Francuzów wkraczają do Libanu i Syrii.
• 9 - Brytyjczycy zdobywają Tyr w Syrii.
• 10 - Niemcy nakazują opuszczenie Francji większości dyplomatów pozostałych jeszcze w Paryżu.
• 11 - Hitler czyni przygotowania do kolejnej fazy wojny po pokonaniu ZSRR. Nakazuje opracowanie działań w Turcji i Iranie, a także przygotowanie natarcia na Gibraltar;
- Roosevelt zgadza się, by siły amerykańskie przejęły od Brytyjczyków ochronę Islandii. Broniąca dotychczas wyspy dywizja brytyjska zostanie skierowana do innych zadań
- ZSRR przesuwa część dywizji z obszarów dalekowschodnich ku granicy zachodniej;
- początek serii nalotów RAF-u na obszary przemysłowe Rzeszy;
- sukces operacji "Chronometer" - oddziały hinduskie zajmują erytrejski port Assab.
• 12 - na granicy niemiecko-radzieckiej III Rzesza zgromadziła 130 dywizji;
- nalot brytyjskich bombowców Bristol Beaufort na stacjonujący w Norwegii pancernik kieszonkowy "Lützow". Okręt zostaje ciężko uszkodzony brytyjskimi torpedami.
• 13 - oficjalna agencja prasowa ZSRR TASS podaje, że "pogłoski o nieuchronnym ataku niemieckim na ZSRR nie maj ą żadnych podstaw".
• 14 - Wiaczesław Mołotow wypowiada się, że "jedynie głupiec zaatakowałby ZSRR";
- prezydent USA doprowadza do zamrożenia niemieckich i włoskich aktywów bankowych znajdujących się w bankach Stanów Zjednoczonych. Jest to bezpośrednia reakcja na zatopienie amerykańskiego statku "Robin Moor" przez niemieckiego U-Boota;
- rozpoczyna się brytyjska operacja "Battleaxe" - ofensywa mająca na celu dotarcie do oblężonego Tobruku. Zaledwie dzień później brytyjskie natarcie zostaje praktycznie zatrzymane.
• 15 - założyciel Wietnamskiej Partii Komunistycznej, przywódca Viet Minhu, Ho Chi Minh, wzywa do oswobodzenia Wietnamu.
• 17 - gen. Wavell melduje do Londynu o niepowodzeniu operacji "Battleaxe";
- Roosevelt nakazuje zamknięcie wszystkich 24 niemieckich konsulatów w USA, a także wydalenie pracujących w nich dyplomatów. Zakaz działalności nie dotyczy ambasady niemieckiej w Waszyngtonie;
- Finlandia ogłasza powszechną mobilizację.
• 17/18 - w serii nocnych nalotów brytyjskie lotnictwo atakuje Kolonię, Duisburg i Düsseldorf.
• 18 - w Ankarze podpisany zostaje obowiązujący przez 10 lat traktat o przyjaźni niemiecko-tureckiej;
- niemiecki dezerter, który przeszedł na stronę ZSRR, informuje, że niemiecki atak rozpocznie się 22 czerwca o godzinie 4:00;
- Stalin wyjeżdża z Moskwy na planowanie krótkie wakacje.
• 19 - w reakcji na działania USA rządy niemiecki i włoski nakazują zamknięte amerykańskich konsulatów w Niemczech i we Włoszech.
• 20 - Roosevelt oskarża rząd niemiecki o stosowanie pirackich metod działania i o żądzę opanowania świata.
• 21 - oddziały australijskie i Wolnych Francuzów wkraczają do Damaszku;
- kapituluje włoski garnizon etiopskiej Dżimmy;
- Hitler przybywa do Wilczego Szańca w Gierłoży, skąd będzie obserwował atak na ZSRR;
- kuriozalny rozkaz radzieckiego dowództwa - radzieccy piloci nie mogą reagować na niemieckie samoloty naruszające przestrzeń powietrzną ZSRR. Wojska stacjonujące na granicy nie mogą dać się "sprowokować". Poszlaki świadczące o przygotowywanym niemieckim ataku na ZSRR są liczne i wyraźne. Wskazują na to: koncentracja wojsk na granicy, powtarzające się akcje dywersyjne, mnożące się przypadki naruszenia radzieckiej przestrzeni powietrznej, w końcu - dane wywiadu i informacje przekazywane przez Brytyjczyków. Kierownictwo ZSRR na czele ze Stalinem nie wierzy jednak w zdradę Hitlera. Stalin poprzez agencję TASS stara się zdementować pogłoski o niemieckich przygotowywaniach, do Niemiec cały czas kierowane są transporty materiałów wojennych i żywności, wysyłane na podstawie porozumienia niemiecko-radzieckiego. Równocześnie, w tajemnicy, na granicy trwa też koncentracja wojsk radzieckich. Z głębi ZSRR na zachód przerzucane są nowe dywizje, tworzone są nowe oddziały, magazyny i składy wojskowe niemal pękają w szwach. Część historyków uważa obecnie, że Stalin sam szykuje się do niespodziewanego ataku na swego sąsiada. Obawiając się prowokacji, w przeddzień niemieckiej inwazji radziecki sztab główny wydaje kuriozalny rozkaz (podpisał go. marsz. Siemion Timoszenko, sygnował szef sztabu generalnego gen. Gieorgij Żukow), na mocy którego wojskom radzieckim wzbronione jest reagowanie na wrogie działania Niemców, które mogą być "prowokacją". Rozkaz ten w znacznym stopniu przyczynił się do klęski wojsk radzieckich w początkowych dniach walk. Dowódcy niskiego i średniego szczebla obawiając się jego złamania, działali w sposób pasywny, wyraźnie też zabraniano im reagowania na naloty niemieckich samolotów. Rozkaz odwołano dopiero około południa następnego dnia.

• 22 - wojska niemieckie rozpoczynają operację "Barbarossa" - inwazję na ZSRR;
- w przemówieniu radiowym Churchill obiecuje ZSRR "wszelką możliwą pomoc".
• 24 - brytyjski minister spraw zagranicznych, Anthony Eden, ogłasza, że reprezentowany przez niego rząd zawarł z ZSRR porozumienie o wzajemnej pomocy;
- w Danii i Hiszpanii rozpoczyna się rekrutacja chętnych do walki z komunizmem u boku wojsk III Rzeszy.
• 25 - nalot radzieckich samolotów na fińskie miasta.
• 26 - Finlandia wypowiada wojnę ZSRR.
• 27 - Węgry wypowiadają wojnę ZSRR;
- po wkroczeniu wojsk niemieckich do Białegostoku ginie ok. 2 tys. Żydów;
- Churchill obiecuje sojusz z ZSRR. Premier Wielkiej Brytanii w przemówieniu radiowym mówi o sojuszu z napadniętym przez Niemcy Związkiem Radzieckim. Ogłasza, że Stalin zaakceptował jego ofertę wspólnej walki z hitlerowskim wrogiem. Przypomina o tym, że jest nieprzejednanym antykomunistą, "nie cofa ani słowa ze swych wcześniejszych wypowiedzi", jednak "w obliczu toczących się wydarzeń wszystko to staje się mało istotne". Podkreśla, że wszyscy, niezależnie od ideologii politycznej, którzy walczą z III Rzeszą, mogą liczyć na pomoc Wielkiej Brytanii. Dobitnie stwierdza też, że wszyscy, którzy sprzymierzyli się z Hitlerem są wrogami Albionu. "Jesteśmy zdecydowani zniszczyć nazizm i wszelkie jego przejawy". W trakcie przemówienia wspomina też o jeszcze silniejszym sojuszu, do którego mają przystąpić Stany Zjednoczone. Mówi: "Niebezpieczeństwo będące udziałem Rosjan jest naszym niebezpieczeństwem, niebezpieczeństwo dla USA, ta samo jak sprawa Rosjan walczących o swój dom i ojczyznę jest sprawą wszystkich wolnych ludzi na całym świecie".

• 28 - pogrom żydowski w litewskim Kownie.
• 29 - całkowita kontrola nad ZSRR przechodzi w ręce Państwowego Komitetu Obrony, kierowanego przez Stalina. Stalin, po początkowym niedowierzaniu i szoku, z jakim przyjął wiadomość o niemieckiej inwazji, dochodzi do siebie. Z jego polecenia powstaje specjalne ciało, dysponujące pełną i niczym nieograniczoną władzą na terenie ZSRR - Państwowy Komitet Obrony, na którego czele Stalin staje osobiście. Działania Komitetu obliczone są na maksymalizację wysiłku wojennego ZSRR. Już w początkowych dniach istnienia Komitet zajmuje się sprawami tak zróżnicowanymi, jak produkcja czołgów, reorganizacja wywiadu, zmiany w strukturach NKWD i GUŁagu, deportacja mieszkających w ZSRR Niemców. Równocześnie narasta opór radzieckich oddziałów broniących się przed Niemcami. Agresor jest całkowicie zaskoczony nie tylko najnowszymi, supernowoczesnymi radzieckimi czołgami średnimi i ciężkimi, ale też bardzo nowoczesną artylerią radziecką. Zdumienie budzi także wola walki żołnierzy ZSRR.

• 30 - egzekucja dowódcy Frontu Zachodniego gen. Dmitrija Pawłowa i jego najbliższych współpracowników, którym Stalin zarzuca nieudolność.
Romeo - Pią 25 Lip, 2008 08:40

Lipiec

• 1 - obowiązki głównodowodzącego na Środkowym Wschodzie obejmuje gen. Claude Auchinleck. Zastępuje on gen. Archibalda Wavella, który objął stanowisko głównodowodzącego w Indiach;
- wszyscy mężczyźni w Stanach Zjednoczonych liczący 21 lat i więcej mają obowiązek zarejestrować się do poboru;
- samoloty US Navy zaczynają patrolować północny Atlantyk w poszukiwaniu U-Bootów.
• 2 - radzieckim dowódcą frontu zachodniego zostaje mianowany marsz. Siemion Timoszenko;
- bombowce RAF uszkadzają stacjonujący w Breście krążownik "Prinz Eugen".
• 3 - poddaje się włoski garnizon etiopskiej twierdzy Debre Tabor;
- Stalin rozkazuje stosować taktykę "spalonej ziemi". W przemówieniu radiowym transmitowanym na terenie całego ZSRR Józef Stalin, stojący na czele Państwowego Komitetu Obrony, zwraca się do mieszkańców kraju. Apeluje do "braci i sióstr" o podjęcie "wojny totalnej" z nacierającymi faszystami, nie tylko we współczesnym pojęciu tych słów, lecz także w sposób "staroruski". Rozkazuje niszczenie wszelkich ośrodków przemysłowych, zasobów, magazynów. To, czego nie można ewakuować, musi być zniszczone. Mówi: "Nie wolno nam zostawić wrogowi ani kilograma zboża, ani litra benzyny". Miało to swoje uzasadnienie - olbrzymie przestrzenie ZSRR stwarzały gigantyczne problemy zaopatrzeniowe. Niemcom powoli zaczynało brakować paliwa i amunicji; w planach zaopatrzeniowych niemieckich kwatermistrzów coraz ważniejszą pozycją były zapasy zdobyte podczas natarcia. W przemówieniu przywódca ZSRR nakazywał też niszczenie domostw, fabryk, mostów, dróg - całej infrastruktury kraju. Wielu mieszkańców posłuchało go - nie tyle z powodu sympatii do komunizmu, ile z pobudek patriotycznych i miłości do Matuszki Rosji.

- aresztowania polskiej inteligencji we Lwowie.
• 4 - w Kownie litewscy policjanci zabijają 463 osoby narodowości żydowskiej.
• 5 - w pobliżu Lwowa oddziały niemieckie przebijają się przez fortyfikacje Linii Stalina;
- Josip Broz-Tito, jugosłowiański komunista, który przejął kontrolę nad wieloma byłymi żołnierzami jugosłowiańskimi ukrywającymi się w górach zaatakowanego przez Niemców kraju wydaje odezwę, w której apeluje: "Powstańmy niczym jeden mąż do walki z najeźdźcą i zdrajcami". Broz-Tito ma doświadczenie w walkach z faszystami - wcześniej był dowódcą oddziału walczącego przeciwko frankistom w czasie wojny domowej w Hiszpanii. Oprócz kierowanej przez niego partyzantki w Jugosławii działają także inne grupy, jak oddział pod dowództwem płk. Draźy Mihailovicia, który jednak odrzuca propozycję wspólnej walki z agresorem. Dla płk. Mihailovicia komuniści są gorsi od faszystów.

• 6 - w Kownie litewscy policjanci, działając z rozkazu Niemców, mordują 2514 Żydów.
• 7 - starcie niemieckich i radzieckich oddziałów pancernych pod Ostrowem, który jest kluczowym węzłem drogowym na kierunku leningradzkim;
- we Francji zostaje utworzony Legion Antybolszewicki.
• 7/8 - nocny nalot 114 brytyjskich bombowców Wellington na Kolonię.
• 8 - Niemcy i Włochy przedstawiają plan podziału Jugosławii;
- Żydom z krajów nadbałtyckich zostaje wydane polecenie noszenia na ubraniu żółtej naszywki.
• 9 - Niemcy zdobywają Witebsk, Psków i Mińsk;
- ostrzał artyleryjski sojuszniczych pozycji w Tobruku;
- wykonanie wyroku śmierci na George'u Johnsonie Armstrongu, pierwszym obywatelu brytyjskim skazanym na śmierć na podstawie uchwalonego w 1940r. tzw. Treachery Act.
• 10 - pogrom żydowski w Jedwabnem;
- wojska australijskie zajmują libańskie miasto Damur, wojska rządu Vichy bronią się jedynie w Bejrucie.
• 12 - pierwszy nalot niemiecki na Moskwę;
- w Moskwie podpisany zostaje układ brytyjsko-radziecki.
• 14 - Niemcy u wrót Leningradu;
- pod Smoleńskiem wojska radzieckie po raz pierwszy wykorzystują w walce tajną broń - wyrzutnię niekierowanych pocisków rakietowych "Katiusza".
• 16 - w walkach pod Smoleńskiem do niewoli trafia syn Stalina, por. Jakub Dżugaszwili;
- wojska fińskie zajmują pozycje3 na północnym brzegu jeziora Łagoda.
• 17 - Hitler mianuje Alfreda Rosenberga ministrem Rzeszy odpowiedzialnym za wykorzystanie potencjału ekonomicznego zdobytych terenów radzieckich, a także za eksterminację Żydów i komunistów.
• 18 - w Moskwie podpisany zostaje układ sojuszniczy pomiędzy ZSRR i rządem czechosłowackim na uchodźstwie.
• 19 - Hitler nakazuje 2. Grupie Pancernej Guderiana nacierać w kierunku południowym;
- ok. 5000 litewskich Żydów zostaje zamordowanych w pobliżu Wilna;
- Brytyjczycy przekazują ZSRR wiadomości wywiadowcze otrzymane dzięki złamaniu kodu Enigmy.
• 20 - Stalin zostaje ludowym komisarzem obrony ZSRR;
• 21 - brytyjski minister wojny ekonomicznej, jednocześnie naczelnik Wydziału Operacji Specjalnych (SOE) Hugh Dalton informuje Churchilla, że jest gotowy "działać tak... by wywołać w Europie rewolucję".
• 24 - w czasie nalotu brytyjskich bombowców na bazę w La Pallice uszkodzony zostaje niemiecki okręt "Scharnhorst";
- poddaje się załoga radzieckiej twierdzy w Brześciu.
• 25 - rząd Vichy zgadza się na przejęcie przez Japonię francuskich baz wojskowych w Indochinach.
• 26 - prezydent Roosevelt wciela filipińskie siły zbrojne do US Army. Głownodowodzącym amerykańskich sił zbrojnych na Dalekim Wschodzie zostaje gen. Douglas MacArthur;
- brytyjskie okręty "Cattistock", Mendip" i "Quorn" ostrzeliwują Dieppe;
- USA i Wielka Brytania zamrażają japońskie konta bankowe po przejęciu przez ten kraj francuskich baz wojskowych w Indochinach.
• 27 - pierwszy od dziesięciu tygodni nocny nalot niemieckich bombowców na Londyn.
• 28 - Niemcy rozpoczynają likwidację ogromnego "kotła" w okolicach Smoleńska.
• 29 - rząd Vichy podpisują z Japonią układ, na mocy którego przekazuje jej kontrolę nad swoimi koloniami w Indochinach w przypadku ataku nieprzyjaciela.
• 30 - nalot samolotów pokładowych z lotniskowców "Victorious" i "Furious" na niemieckie instalacje portowe i wojskowe w Kirkens w Norwegii;
- do Moskwy przybywa doradca prezydenta Roosevelta Harry Hopkins. Ma omówić sposób udzielenia pomocy ZSRR;
- Hitler rozkazuje zaniechanie ataku na Moskwę i skoncentrowanie się na kierunku kaukaskim i leningradzkim;
- w Londynie podpisany zostaje układ o przyjaźni pomiędzy rządem ZSRR i polskim rządem na uchodźstwie (tzw. układ Sikorski-Majski). W obliczu ataku Niemiec na ZSRR rząd brytyjski nalegał na uregulowanie stosunków polsko-radzieckich, chcąc doprowadzić do ich normalizacji. Rozmowy na temat ewentualnego porozumienia politycznego z ramienia strony radzieckiej prowadził ambasador ZSRR w Londynie Iwan Majski. Pomimo licznych trudności, związanych głównie z nierozstrzygniętą kwestią wschodniej granicy Polski, pod naciskiem Brytyjczyków doprowadzono ostatecznie do podpisania układu pomiędzy rządem ZSRR, reprezentowanym przez Majskiego, a rządem Polski, reprezentowanym przez Władysława Sikorskiego. Uznano za nieważny układ radziecko-niemiecki z sierpnia 1939r., rząd ZSRR uznał również polski rząd na uchodźstwie za jedynego legalnego reprezentanta państwa polskiego. Nie rozstrzygnięto kwestii wschodnich ziem Polski - rząd radziecki trwał na stanowisku, że wyniki wyborów do Zgromadzeń Ludowych jednoznacznie wskazują na "wolę ludności". zamieszkującej te tereny. Rząd polski stwierdzał też, że nie jest związany żadnym układem skierowanym przeciw ZSRR. W protokole dodatkowym rząd ZSRR zobowiązał się do udzielenia amnestii obywatelom polskim przetrzymywanym w łagrach i więzieniach ZSRR, umożliwienia ponownej działalności ambasadzie polskiej w Moskwie, a także do pomocy w utworzeniu polskiej armii w ZSRR, na której czele miał stać polski dowódca.

• 31 - marszałek Rzeszy Hermann Göring wydaje szefowi RSHA Reinhardowi Heydrichowi rozkaz przygotowania "ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej". W piśmie z 31 lipca 1941r. marsz. Rzeszy Hermann Göring nakazuje szefowi RSHA (Reichssicherheitschauptamt - Główny Urząd Bezpieczeństwa Rzeszy) przygotowanie materiałowe, organizacyjne i finansowe operacji "ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej na europejskich terenach pozostającej w niemieckiej sferze wpływów". W rozkazie nadmienia, że w przypadku konieczności zaangażowania w "ostateczne rozwiązanie" innych agencji rządowych muszą one podporządkować się woli RSHA. Marszałek Göring pisze też: "Dodatkowo nakazuję przesłanie mi najszybciej jak to możliwe raportu, w którym znajdą się (...) opisy środków zastosowanych dotychczas w kwestii wykonania ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej". Rozkaz ten nadaje szefowi RSHA Reinhardowi Heydrichowi uprawnienia pozwalające na zorganizowanie metody pozbycia się Żydów z ziem pozostających pod kontrolą Niemiec. Wybór metody nie został jeszcze dokonany, jednak dotychczasowa praktyka działalność niemieckich grup specjalnych SS. oddziałów wojska, policji i administracji na terenach okupowanych wskazują, że "rozwiązaniem problemu" będzie eliminacja fizyczna, a nie emigracja, o której dotychczas mówiono.

Sierpień

• 1 - Hitler dekretem powołuje Dystrykt Galicja, który włączony zostaje do Generalnego Gubernatorstwa;
- prezydent Stanów Zjednoczonych wydaje zakaz eksportu paliwa i ropy naftowej za wyjątkiem sprzedaży dla państw półkuli zachodniej, Wielkiej Brytanii i jej kolonii.
• 2 - Roosevelt wysyła do ZSRR pierwszą dostawę materiałów wojennych na mocy Lend Lease Act.
• 4 - "dekret Führera i kanclerza Niemiec Rzeszy Adolfa Hitlera w sprawie stosowania służby prac Rzeszy wobec młodzieży żeńskiej" - Niemcy coraz dotkliwiej odczuwają brak siły roboczej, dlatego oprócz półrocznej służby prac dziewczęta muszą odbyć również 6-miesięczną "wojenną służbę pomocniczą";
- USA oficjalnie obiecują zwiększenie i przyspieszenie pomocy materiałowej dla ZSRR.
• 5 - likwidacja kotła smoleńskiego. Niemiecka GA "Środek" rozbija radzieckie 16. i 20. Armię.
• 6 - głównodowodzącym armii polskiej powstającej w ZSRR na mocy układu Sikorski-Majski zostaje mianowany gen,. Władysław Anders;
- rząd japoński proponuje Stanom Zjednoczonym koncesje w południowo-wschodniej Azji w zamian za odmrożenie aktywów japońskich zdeponowanych i zablokowanych w bankach amerykańskich.
• 7 - Józef Stalin mianuje się naczelnym dowódcą Armii Czerwonej.
• 7/8 - pierwszy nalot radziecki na Berlin - stolica III Rzeszy jest bombardowana przez pojedynczy radziecki bombowiec Ił-4. Z pięciu, jakie wystartowały do bardzo niebezpiecznego dalekiego lotu, dwa zestrzelono przed dotarciem do celu, kolejne dwa nie odnalazły Berlina.
• 8 - ma front wschodni wyrusza jednostka belgijskich nacjonalistów i faszystów - Walloon Legion - w której służy przywódca belgijskich faszystów, Léon Degrelle.
• 9 - Churchill i Roosevelt spotykają się na Nowej Fundlandii - omawiana jest sprawa pomocy, jaką Stany Zjednoczone mogą udzielić państwom walczącym z III Rzeszą.
• 12 - Hitler wydaje suplement do swej dyrektywy nr 34 - nakazuje zwiększenie wysiłków w celu zdobycia Leningradu, nową ofensywę w kierunku Charkowa i Krymu. Nakazuje także zaniechanie silnych działań ofensywnych na kierunku moskiewskim;
- marsz. Pétain wprowadza we Francji ustrój - de facto - faszystowski. Zabroniona jest wszelka działalność polityczna, wzmocnieniu uległy kompetencje i liczebność policji.
• 14 - w Moskwie podpisana zostaje umowa wojskowa pomiędzy rządami Polski i ZSRR. Umowa wojskowa jest następstwem umowy politycznej z 30 lipca. Zgodnie z nią na terenie ZSRR w jak najkrótszym czasie powstanie armia polska - część sił zbrojnych suwerennej Rzeczypospolitej. Żołnierze polscy wraz z oddziałami radzieckimi i wojskami sojuszniczymi mają walczyć przeciwko Niemcom, a po zakończeniu wojny powrócić do Polski. Już wcześniej na dowódcę powstającej formacji wyznaczono gen. Władysława Andersa, osadzonego w moskiewskim więzieniu na Łubiance, a na miejsce formowania - okręg Buzułuku. Do pomocy przy tworzeniu armii rząd ZSRR zobowiązał się w tajnym protokole do układu Sikorski-Majski. Formowanie nie przebiega jednak bez zgrzytów - akcja uwalniania Polaków odbywa się powoli - 23 sierpnia rozpoczęły pracę komisje rekrutacyjne, które do 12 listopada zaakceptowały prawie 25 tys. internowanych i jeńców obozów NKWD. Władze Związku Radzieckiego nie odpowiedziały też na pytanie o miejsce pobytu 15 tys. oficerów i podoficerów...

- USA i Wielka Brytania ogłaszają podpisanie Karty atlantyckiej. W dniach 9-12 sierpnia na pokładach brytyjskiego okrętu liniowego "Prince of Wales" i amerykańskiego krążownika "Augusta" u wybrzeży Nowej Fundlandii odbyło się utrzymywane w ścisłej tajemnicy spotkanie, na którym Franklin Delano Roosevelt i Winston Churchill ustalili wspólną deklarację w sprawie celów wojennych i powojennego ładu. Deklaracja ta przeszła do historii jako Karta atlantycka. Stany Zjednoczone i Wielka Brytania zapisały w niej m.in., że nie dążą do powiększenia swych terytoriów, uznają prawo każdego narodu do posiadania własnego rządu i własnego niepodległego państwa, do rozwoju gospodarczego i życia w pokoju, a także dołożą starań, by wszystkim państwom na takich samych warunkach umożliwić dostęp do handlu światowego. O spotkaniu mężów stanu "New York Times" napisał: "Współpraca oznacza początek nowej ery, w której Stany Zjednoczone są zdecydowane wziąć na siebie odpowiedzialność właściwą wielkiemu światowemu mocarstwu". We wrześniu Kartę podpisze 9 krajów koalicji antyhitlerowskich. Do jej postanowień w przyszłości będzie się odwoływała Deklaracja Narodów Zjednoczonych.

- dobrowolna śmierć o. Maksymiliana Marii Kolbego w Auschwitz. Ojciec Maksymilian Kolbe, franciszkanin z Niepokalanowa, w latach międzywojennych prowadził intensywną działalność religijną, wydawniczą i radiową. We wrześniu Niemcy zlikwidowali klasztor i aresztowali Kolbego, który jednak wkrótce potem wyszedł na wolność. Po kolejnym aresztowaniu - w lutym 1941r. - przewieziono go na Pawiak, a potem do obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Latem, po ucieczce jednego z więźniów, komendant obozu w ramach represji skazał dziesięciu innych na śmierć głodową. Wśród wybranych na zagładę był Franciszek Gajowniczek, który błagał o darowanie mu życia. O. Maksymilian zwrócił się do esesmana: "Jestem księdzem katolickim i pragnąłbym znaleźć się na jego miejscu, ponieważ on ma żonę i dzieci". Skazańców osadzono w celi głodowej - franciszkanin był najdłużej żyjącym spośród nich. 14 września dobito go zastrzykiem fenolu w serce, zwłoki spalono w krematorium. Franciszek Gajowniczek trzy lata później, 25 października 1944r., został zwolniony z obozu, przeżył też wojnę.

O. Maksymilian Maria Kolbe został kanonizowany przez papieża Jana Pawła II 10 października 1982r.

• 15 - rząd Japonii potwierdza, że nie zaatakuje Związku Radzieckiego od Wschodu.
• 18 - Hitler odrzuca propozycję gen. Haldera i feldmarsz. von Brauchitscha, którzy nalegają na kontynuowanie natarcia na Moskwę.
• 21 - z Islandii wypływa pierwszy konwój arktyczny, którego celem jest Władywostok.
• 23 - Hitler odrzuca argumenty gen. Guderiana, który także doradza atakowanie w kierunku Moskwy.
• 27 - zamach na Pierre'a Lavala, członka rządu Vichy.

Romeo - Pon 28 Lip, 2008 22:49

Wrzesień

• 1 - w Niemczech wydane zostaje zarządzenie o "oznaczaniu Żydów". Wszyscy Żydzi od szóstego roku życia, przebywający na obszarze Rzeszy, mają nosić od 19 września "żółty znak wielkości dłoni przedstawiający sześcioramienną gwiazdę" z czarnym napisem "Żyd" pośrodku.
• 2 - wojska niemieckie docierają na odległość 30 km od Leningradu.
• 3 - desant aliantów na Spitsbergen;
- w ZSRR poborem objęci zostają wszyscy mężczyźni w wieku 18 lat i wyższym.
• 4 - z Paryża na front wschodni wyrusza pierwsza grupa francuskich ochotników, tworzących Légion des Volontaires Français - Legion Francuskich Ochotników, którzy mają wspomóc Wehrmacht w walce z bolszewizmem.
• 6 - rząd japoński stwierdza, że przygotowania do wojny powinny zostać zakończone w ciągu sześciu tygodni.
• 7 - do Archangielska przybywają dwa brytyjskie dywizjony myśliwskie, latające na samolotach Hawker Hurricane. Mają one zapewnić osłonę lotniczą części trasy konwojów arktycznych.
• 7/8 - najcięższy jak dotąd nalot bombowców RAF-u na Berlin.
• 8 - niemiecka mniejszość etniczna mieszkająca nad Wołgą (ok. 600 tys. ludzi) na rozkaz Stalina zostaje wygnana na Syberię. Przywódca ZSRR obawia się działalności V kolumny;
- zajmując Szlisselburg, Grupa Armii "Środek" zamyka okrążenie Leningradu.
• 11 - Roosevelt ogłasza wydanie amerykańskiej flocie rozkazu strzelania do okrętów państw Osi, które "wejdą na wody w amerykańskiej strefie obronnej".
• 12 - niemieckie Einsatzkommando SS morduje w pobliżu Wilna 3434 Żydów.
• 15/16 - ciężki nalot RAF na Hamburg
• 19 - spotkanie liderów jugosłowiańskiej partyzantki nacjonalistycznej i komunistycznej, Draźy Mihailovicia i Josipa Broz-Tity, podczas którego ma zostać omówiona wspólna strategia walki z okupantem, nie przynosi żadnych efektów;
- zdobycie Kijowa przez niemiecką 6. Armię feldmarsz. Waltera von Reichenaua
• 20 - Brytyjczycy przekazują Stalinowi wiadomości dotyczące niemieckiego natarcia na Moskwę, uzyskane w wyniku złamania szyfru Enigmy.
• 22 - oddział ukraińskich nacjonalistów morduje w Winnicy na Ukrainie ok. 28 tys. Żydów.
• 23 - w Londynie gen. de Gaulle formuje rząd francuski na uchodźstwie. W oświadczeniu przekazanym na konferencji prasowej przywódca Wolnych Francuzów, gen. Charles de Gaulle, informuje o powstaniu "komitetu narodowego". Jednocześnie mówi, że decyzja o uznaniu komitetu należy do Stanów Zjednoczonych i rządów państw walczących z Niemcami - oczywiste jest bowiem, że wiąże się to z wycofaniem poparcia dla rządu Vichy kolaborującego z okupantami. W rzeczywistości powstanie komitetu nie zmienia praktycznie niczego. Większość decyzji de Gaulle podejmuje - tak jak wcześniej - autorytarnie, czasami jedynie zwraca się o radę do jednego z dziewięciu członków komitetu. Brytyjczycy nadal niechętnie traktują przywódcę Francuzów, zmuszeni są jednak zaakceptować jego realną i wzrastającą władzę nad Wolnymi Francuzami.

• 24 - pierwszy niemiecki U-Boot wpływa na Morze Śródziemne po pokonaniu Cieśniny Gibraltarskiej;
- przedstawiciel rządu ZSRR po raz pierwszy uczestniczy w konferencji alianckiej. W Londynie spotkali się - oprócz członków rządu brytyjskiego - reprezentanci rządów emigracyjnych Belgii, Grecji, Polski, Czechosłowacji, Norwegii, Jugosławii, Luksemburga, Holandii i ruchu Wolnych Francuzów.
• 25 - siły radzieckie na Krymie zostają odcięte od reszty wojsk radzieckich.
• 27 - obowiązki zastępcy protektora Czech i Moraw obejmuje Reinhard Heydrich, nadzorujący realizację "ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej";
- gen. Catroux, mianowany następcą Charles'a de Gaulle'a, proklamuje suwerenność Republiki Syrii.
• 28 - w Moskwie rozpoczynają się rozmowy w sprawie pomocy dla ZSRR. Biorą w nich udział - oprócz gospodarzy - przedstawiciele rządu brytyjskiego i amerykańskiego.
• 29-30 - egzekucja 33 771 żydowskich mieszkańców Kijowa przez Einsatzkommando SS w Babim Jarze.

Październik

• 1 - egzekucja ok. 3 tys. Żydów w podwileńskim lesie Panary.
• 2 - początek niemieckiej operacji "Tajfun" - natarcia na Moskwę.
• 3 - minister propagandy III Rzeszy Joseph Goebbels ogłasza, że 150 tys. niemieckich matek ewakuowano do bezpieczniejszych rejonów Niemiec;
- Niemcy zdobywają Carskie Sioło w pobliżu Leningradu i przemysłowe miasto Orzeł;
- Mahatma Gandhi wzywa wszystkich Hindusów, poddanych brytyjskich, do rozpoczęcia kampanii biernego oporu;
- nowym premierem rządu Australii zostaje John Curtin.
• 4 - rząd Vichy nakazuje robotnikom wstąpienie do jednego, obowiązkowego dla wszystkich związku zawodowego;
- rządy USA i Wielkiej Brytanii potwierdzają umowę, w myśl której do ZSRR co miesiąc będą docierać dostawy czołgów i samolotów.
• 5 - Brytyjczycy kończą prace nad planami operacji "Crusader".
• 8 - niemieckie natarcie na Moskwę spowalnia błoto, trwają walki nad Wiaźmą i Brańskiem. Na froncie południowym Niemcy docierają do Morza Azowskiego;
- duce wzywa Japonię do przyłączenia się do wojny przeciw Wielkiej Brytanii.
• 9 - Turcja i Niemcy podpisują umowę handlową, na mocy której III Rzesza uzyska surowce w zamian za towary przemysłowe.
• 10 - feldmarszałek Walther von Reichnau, głównodowodzący niemiecką 6. Armią wydaje rozkaz, w którym nakazuje swoim podkomendnym zabijanie Żydów.
• 11 - do Archangielska dociera konwój PQ-1 - pierwszy konwój arktyczny wiozący zaopatrzenie z Wielkiej Brytanii do ZSRR.
• 12/13 - pierwszy silny nalot brytyjskich bombowców na Norymbergę.
• 13 - Rosjanie wycofują się z Wiaźmy, Niemcy zajmują Kaługę leżącą 150 km na południowy zachód od Moskwy.
• 14 - czołowe jednostki niemieckie są 90 km od Moskwy, radziecki opór jest coraz silniejszy.
• 16 - rezygnacja premiera Japonii księcia Fumimaro Konoe;
- Niemcy wkraczają do Odessy.
• 17 - niemiecki okręt podwodny torpeduje i uszkadza amerykański niszczyciel "Kearny".
• 18 - nowym premierem Japonii zostaje gen. Hideki Tojo.
- aresztowanie czołowego szpiega radzieckiego w Japonii Richarda Sorgego. Sorge należał do grupy najlepszych radzieckich agentów. Był synem Niemca i Rosjanki, urodził się w Rosji, ale wychowywał w Niemczech. W trakcie I wojny światowej służył w carskiej armii Niemiec, wskutek rany okulał. Po wojnie zwrócił się w stronę komunizmu. Nawiązał kontakt z wywiadem radzieckim, na rzecz którego pracował od 1928r. Zatrudniony jako dziennikarz, w naturalny sposób, pod pozorem zdobywania informacji do artykułów, nawiązał szerokie kontakty wśród wojskowych, ekonomistów, przemysłowców, arystokracji. Działał w Stanach Zjednoczonych, Chinach, Japonii, wszędzie zyskując sobie zaufanie licznych, wysoko postawionych osobistości. Niewątpliwie pomagało mu w tym obycie towarzyskie, zamiłowanie do alkoholu i kobiet. W Japonii do kręgu jego informatorów należeli m.in. powiązany z najwyższymi kręgami wojskowymi japoński dziennikarz Hotsumi Ozaki i żona niemieckiego ambasadora Helma Ott, która była jego kochanką. Sorge został aresztowany zaledwie trzy dni po przekazaniu do Moskwy niezwykle istotnej wiadomości, w której informował, że Japonia nie zwróci się przeciwko ZSRR, a zaatakuje USA. Rząd japoński chciał wymienić Sorgego za japońskiego szpiega aresztowanego w Moskwie, jednak Stalin odrzucił ofertę, twierdząc, że ZSRR nie ma ze szpiegiem nic wspólnego. Sorge został powieszony pod koniec 1944r.

• 19 - na front pod Moskwą docierają świeże jednostki radzieckie z Syberii i Dalekiego Wschodu.
• 20 - rząd radziecki przenosi się z Moskwy do Kujbyszewa;
- Stalin ogłasza stan oblężenia Moskwy.
• 22 - bomba z opóźnionym zapłonem zabija w Odessie dowódcę rumuńskiego korpusu gen. Glugoscianu i 50 oficerów jego sztabu - w odwecie Niemcy mordują w mieście i jego pobliżu ok. 5 tys. Żydów.
• 23 - reorganizacja radzieckiego systemu dowodzenia: Żukow obejmuje dowództwo nad sektorem północnym. Timoszenko sprawuje kontrolę nad południowym sektorem frontu.
• 24 - Adolf Eichmann zatwierdza sposób przemysłowego zabijania Żydów za pomocą spalin w specjalnie przebudowanych samochodach;
- Niemcy zdobywają Charków.
• 27 - pierwsza próba nowego sposobu zabijania Żydów na skalę masową - Niemcy trują spalinami 290 pacjentów żydowskiego domu spokojnej starości w Kaliszu;
- na Krymie Niemcy dochodzą do Sewastopola.
• 30 - rząd USA udziela ZSRR bezprocentowej pożyczki miliarda dolarów na zakup sprzętu wojennego w ramach Lend Lease Act.
• 31 - niemieckie samoloty przeprowadzają 45 nalotów na Moskwę;
- pierwszy amerykański okręt zatopiony przez U-Boota - ofiarą U-552 jest niszczyciel "Reuben James".
Romeo - Sro 30 Lip, 2008 22:49

Listopad

• 1 - amerykański ambasador w Tokio wysyła depeszę do prezydenta Stanów Zjednoczonych, w której ostrzega, że Japonia może planować niespodziewane uderzenie na USA;
- początek niemieckiego natarcia w kierunku Rostowa nad Donem i Kaukazu.
• 2 - w Uźicach, na terenie Jugosławii, walczą ze sobą rywalizujące siły partyzanckie - komuniści Josipa Broz-Tity i czetnicy płk. Draźy Mihailovicia.
• 3 - Niemcy zdobywają Kursk.
• 5 - japońska flota otrzymuje tego dnia rozkaz przygotowania się do niespodziewanego ataku na amerykańską bazę morską w Pearl Harbor na Hawajach.
• 7 - defilada wojskowa w Moskwie - definiujące oddziały prosto z uroczystości trafiają na front. Defilada wojskowa z okazji 24. rocznicy rewolucji październikowej różniła się od wszystkich poprzednich. Żołnierze maszerowali w pełnym rynsztunku bojowym, prosto sprzed trybuny honorowej, z której Stalin wzywał ich do obrony "Świętej Rosji", szli na front. Padający śnieg i warkot eskorty lotniczej, chroniącej niebo nad placem Czerwonym przed atakiem niemieckich samolotów, nie mógł zagłuszyć głuchego pomruku niemieckich armat. Sytuacja wyglądała źle - Niemcy znajdowali się o kilkadziesiąt kilometrów od stolicy ZSRR. Stalin sprawiał jednak wrażenie spokojnego. Wiedział, że pod Moskwę ściągają przyzwyczajone do niskich temperatur dywizje syberyjskie, zwolnione znad granicy wschodniej dzięki meldunkom wywiadu, który ustalił, że Japonia nie zwróci się przeciwko ZSRR. Przywódca ZSRR dzień wcześniej, w trakcie wiecu z robotnikami Moskwy był pewny zwycięstwa. Powiedział, że Niemcy otrzymali rozkaz "zabicia wszystkiego co rosyjskie, poznają co to wojna na wyniszczenie, zostaną zniszczeni bez litości". Jego przemówienie zostało nagrodzone burzą oklasków.

• 7/8 - celem brytyjskich nalotów tej nocy są Kolonia, Berlin i Mannheim - łupem niemieckiej obrony przeciwlotniczej padają jednak aż 34 bombowce - blisko dziesiąta część atakujących.
• 8 - Niemcy wkraczają do Jałty.
• 9 - w trakcie bitwy morskiej na Morzu Śródziemnym brytyjskie krążowniki "Aurora" i "Penelope" oraz niszczyciele "Lance" i "Lively" atakują dwa konwoje włoskie. Podczas walki zatopione zostają 2 niszczyciele włoskie i 10 statków handlowych.
• 11 - Waszyngton obejmuje umową Lend Lease Act Wolnych Francuzów gen. de Gaulle'a.
• 12 - nacjonalistyczny rząd chiński zwraca się do Wielkiej Brytanii z prośbą o ochronę lotniczą "drogi birmańskiej".
• 13 - zmiana w amerykańskiej ustawie o neutralności - amerykańskie statki będą mogły wyładowywać amunicję w portach brytyjskich.
• 14 - do Leningradu po raz pierwszy trafia zaopatrzenie dostarczone drogą powietrzną;
- brytyjski lotniskowiec "Ark Royal" tonie po ataku niemieckiego U-81.
• 15 - wskutek usterek mechanicznych związanych z niskimi temperaturami jedynie 150 z 1150 czołgów niemieckiej 2. Armii Pancernej, biorących udział w ataku na Moskwę może kontynuować walkę.
• 17 - Czang Kaj-szek wzywa demokracje zachodnie do działań przeciwko Japonii.
• 18 - początek operacji "Crusader" - brytyjskiej ofensywy w Afryce Północnej.
• 20 - Rostów nad Donem w rękach Niemców.
• 21 - rząd amerykański odrzuca propozycję pokojową Japonii. Administracja waszyngtońska odrzuciła tego dnia propozycję pokojowego rozstrzygnięcia różnic dzielących Stany Zjednoczone i Japonię, przedstawioną wcześniej przez specjalnego wysłannika rządu cesarskiego Saburu Kurusu. Amerykański sekretarz stanu Cordell Hull stwierdził, motywując decyzję rządu, że zgoda na propozycję Japonii oznaczałaby. de facto, pomoc w japońskich planach utworzenia na Pacyfiku strefy hegemonii carskiej. Opinia publiczna w Stanach Zjednoczonych zaniepokojona jest stanowiskiem strony japońskiej, która niemal otwarcie stwierdziła, że czas przeznaczony na negocjacje pokojowe jest mocno ograniczony. Stanowisko rządu amerykańskiego przestaje jednak dziwić, gdy weźmie się pod uwagę propozycje japońskie, sformułowane przez premiera, gen. Hideki Tojo, który - jak stwierdzał komunikat japoński - w geście dobrej woli wykluczył użycie siły, zaoferował też wycofanie wojsk swego kraju z południowych Indochin do baz w północnej części kraju. W zamian Japonia oczekiwała zniesienia amerykańskiego embarga na sprzedaż ropy naftowej, comiesięcznych dostaw 1 mln tony benzyny lotniczej, a także pomocy w opanowaniu pól naftowych w Holenderskich Indiach Wschodnich.

• 22 - walki pod Sidi Rezegh, oddziały sojusznicze walczą tam z 21. Dywizją Pancerną Afrika Korps;
- na Atlantyku tonie niemiecki rajder "Atlantis", jego pogromcą jest krążownik "Devonshire".
• 25 - w pobliżu Krety tonie brytyjski okręt liniowy HMS "Barham", storpedowany przez U-331.
• 26 - dowodzenie nad brytyjską 8. Armią obejmuje gen. Ritchie, który zastępuje na tym stanowisku gen. Cunninghama;
- japońska eskadra mająca zaatakować Pearl Harbor wpływa do bazy na Kurylach.
• 27 - w Kopenhadze rozpoczynają się dwudniowe zamieszki, wywołane informacją o podpisaniu przez rząd paktu antykominternowskiego;
- oddziały nowozelandzkie docierają do oblężonego Tobruku;
- gen. Georges Catroux ogłasza w Bejrucie niepodległość Libanu;
- oddziały radzieckie odbijają Rostów nad Donem;
- Niemcy 40 km od centrum Moskwy. Huk niemieckich armat słychać w Moskwie coraz wyraźniej. Mieszkańcy stolicy ZSRR nie są informowani o dokładnych postępach wroga, jednak wszyscy zdają sobie sprawę, że sytuacja jest niezwykle poważna. Oddziały radzieckie powstrzymują niemieckie natarcie z największym bohaterstwem, jednak czasami przewaga napastników jest po prostu zbyt duża. Niemcom udało się zająć tereny odległe jedynie 40 km od centrum Moskwy - wzmocnili także wyłom dokonany na północny zachód od stolicy, zdobyli miasteczko Klin. Nieco gorzej wiedzie się im na południu, gdzie wciąż broni się Tuła. Powagę sytuacji podkreśla komunikat dzienny, przekazany dziś Armii Czerwonej: "Wróg zbliżył się do Moskwy. Sytuacja jest coraz trudniejsza, jednak musimy i zdołamy powstrzymać jego natarcie". Dalsze zdania komunikatu mówią o tym, że Hitler rzucił do natarcia swoje ostatnie oddziały. W kolejnej części znalazły się słowa: "Musicie walczyć do ostatniego żołnierza. Wróg nie może przejść dalej".

- kapitulacja sił włoskich w Etiopii
• 28 - pierwszy generał niemiecki trafia do niewoli sojuszniczej - ten wątpliwy zaszczyt spotyka dowódcę 21. Dywizji Pancernej, gen. von Ravensteina.
• 30 - feldmarsz. Gerd von Rundstedt zostaje pozbawiony funkcji dowódcy GA Południe - Hitler karze go w ten sposób za wycofanie z Rostowa nad Donem mimo wyraźnego rozkazu zabraniającego cofania się.

Grudzień

• 1 - wszystkie oddziały brytyjskie, hinduskie i australijskie na Malajach znajdują się w stanie podwyższonego pogotowia - istnieją obawy dotyczące niespodziewanego pogotowia - istnieją realne obawy dotyczące niespodziewanego ataku Japonii;
- raport płk. Karla Jägera z Einstzkommando SS stwierdza, że od momentu wkroczenia na Litwę w czerwcu 1941r. dowodzony przez niego oddział zabił ok. 230 tys. Żydów;
- Malta celem tysięcznego nalotu bombowego.
• 2 - premier Japonii Hideki Tojo odrzuca ofertę pokojową USA i rozkazuje flocie japońskiej przystąpić do ataku na bazę amerykańskiej marynarki w Pearl Harbor;
- do Singapuru dopływa brytyjska eskadra dalekowschodnia, w skład której wchodzą m.in. okręt liniowy "Prince of Wales" i ciężki krążownik "Repulse".
• 3 - dowódcą GA "Południe" zostaje gen. Walther von Reichenau, który zastąpił na tym stanowisku feldmarsz. Gerda von Rundstedta.
• 4 - z Hainanu wypływa japońska flota inwazyjna, której celem są Malaje;
- podpisanie układu o wzajemnej pomocy pomiędzy polskim rządem na uchodźstwie i rządem ZSRR.
• 5 - rząd japoński zapewnia rząd amerykański, że wzmocnienie sił japońskich w Indochinach jest posunięciem czysto obronnym;
- z powodu fatalnej pogody Hitler zawiesza natarcie na Moskwę, przenosi także II Flotę Powietrzną i II Korpus Lotniczy z frontu wschodniego nad Morze Śródziemne;
- wojska ZSRR rozpoczynają kontrofensywę pod Moskwą;
premier Australii wstrzymuje wszystkie przepustki w jednostkach wojskowych.
• 6 - brytyjski okręt podwodny HMS "Perseus" tonie wskutek wybuchu miny. Jedyny ocalały z wybuchu marynarz wypływa na powierzchnię z głębokości ok. 50 m, udaje mu się dopłynąć do wybrzeża odległego o 16 km;
- pod naciskiem ZSRR Wielka Brytania wypowiada wojnę Finlandii, Węgrom i Rumunii. Sytuacja polityczna w Europie uległa w trakcie minionych dwóch lat daleko idącym zmianom. Jeszcze niedawno rząd Wielkiej Brytanii bardzo poważnie rozpatrywał możliwość wysłania do Finlandii oddziałów wojskowych, które miałyby wesprzeć Finów w walce z radzieckim agresorem. Zaledwie kilkanaście miesięcy później Brytyjczycy musieli - niechętnie i pod naciskiem ZSRR - wypowiedzieć wojnę swemu niedoszłemu sojusznikowi. Armia fińska, biorąc rewanż za wojnę zimową, wzięła udział w niemieckim ataku na ZSRR. Od samego początku wojny w ZSRR rząd brytyjski apelował do rządu fińskiego o rezygnację ze współpracy z Niemcami - na próżno. W ostatnich tygodniach przywódca ZSRR wywierał coraz silniejszą presję na rząd brytyjski - chciał, by Wielka Brytania wypowiedziała wojnę państwom sojuszniczym Hitlera - Finlandii, Węgrom i Rumunii. Brytyjczycy podali datę, do której oczekiwali zaprzestania przez rządy wymienionych państw współpracy z Niemcami. Wobec braku jakiejkolwiek reakcji rząd brytyjski ogłosił, że z dniem 6 grudnia 1941r. znalazł się w stanie wojny z Rumunią, Finlandią i Węgrami. Setki fińskich marynarzy, pracujących na brytyjskich statkach, otrzymały propozycję pozostania w służbie lub osadzenia w obozach dla internowanych. Inni Finowie, a także obywatele Rumunii i Węgier przebywający na terytorium Wielkiej Brytanii, dostali wezwanie do stawienia się na policję, która miała ocenić stopień zagrożenia, jakie stanowili dla Albionu.

• 7 - niespodziewany atak japoński na bazę US Navy w Pearl Harbor, wyspy Guam i Midway;
- Hitler wydaje tajną dyrektywę Nacht-und-Nebel-Erlass (Noc i Mgła), w której zezwala na tajne aresztowania i likwidację "osób zagrażających bezpieczeństwu Niemiec" na terytorium podległym III Rzeszy.
• 8 - Stany Zjednoczone wypowiadają wojnę Japonii;
- równoczesny z nalotem na Pearl Harbor atak japoński na Tajlandię (różnica w dacie wynika z położenia obu terytoriów względem międzynarodowej linii zmiany czasu). Rząd tajski kapituluje;
- Hitler podczas spotkania z generalicją przyznaje, że Blitzkrieg na Wschodzie się nie powiódł i rozkazuje przygotowania do długotrwałej walki;
- w trzecim tygodniu operacji "Crusader" oddziały sojusznicze docierają do Tobruku;
- Niemcy mordują w Chełmnie ok. 700 Żydów, dusząc ich spalinami w specjalnie przerobionych ciężarówkach;
- niespodziewany atak japońskiego lotnictwa niszczy połowę Dalekowschodnich Sił Powietrznych USA w Manili na Filipinach. Pomimo niespodziewanego japońskiego ataku na Pearl Harbor część dowódców amerykańskich nadal jest przekonana o "niższości" japońskich wojsk. Należy do nich gen. Douglas MacArthur, pełniący funkcję amerykańskiego dowódcy na Filipinach. Otrzymał kilkakrotnie ostrzeżenia przed mającym nastąpić japońskim atakiem na wyspy, jednak nie tylko je - praktycznie biorąc - zignorował, ale zabronił nawet swym podwładnym podejmowania środków zaradczych. Tak było w przypadku propozycji dowódcy amerykańskich Dalekowschodnich Sił Powietrznych na Filipinach, gen. Lewisa H. Breretona, który zwrócił się do MacArthura z prośbą o wydanie zgody na lotnicze uderzenie wyprzedzające na japońską bazę lotniczą na Formozie - co mogło zapobiec, a przynajmniej zmniejszyć ciężar japońskich nalotów. Brereton nie otrzymał pozwolenia na przeprowadzenie operacji. Co więcej, zabrakło nawet tak podstawowych działań jak rozśrodkowanie maszyn i postawienie załóg lotnisk w stan pogotowia bojowego. Japońscy piloci, bombardujący amerykańskie bazy lotnicze na Filipinach, wspominali potem, że ich atak na lotniska Clark Field, Ibu Field i Nichols Field przypominał ćwiczenia. Amerykanie praktycznie nie przeciwdziałali atakującym samolotom japońskim. W ciągu zaledwie pół godziny Japończycy zniszczyli ok. połowy wrogich sił powietrznych, zapewniając sobie panowanie w powietrzu w trakcie kampanii na Filipinach.

- rząd Wielkiej Brytanii wypowiada wojnę Japonii.
• 9 - rząd Kuomintangu wypowiada wojnę III Rzeszy, Włochom i Japonii.
• 10 - oddziały japońskie lądują na północnym Luzonie;
- zatopienie w pobliżu Malajów brytyjskich okrętów "Prince of Wales" i "Repulse";
- Japończycy zajmują Guam.
• 11 - Niemcy i Włochy wypowiadają wojnę Stanom Zjednoczonym.
• 12 - Bułgaria wypowiada wojnę Stanom Zjednoczonym i Wielkiej Brytanii;
- w przemówieniu do najwyższych osobistości w państwie wygłoszonym w kancelarii III Rzeszy Hitler stwierdza, że nadszedł czas ostatecznej likwidacji Żydów.
• 13 - wojska hinduskie niszczą instalacje przetwórcze ropy naftowej w Sarawaku i Brunei;
- w nocnej walce na Morzu Śródziemnym w pobliżu przylądka Bon siły sojusznicze zatapiają dwa włoskie krążowniki;
- Hongkong okrążony przez Japończyków.
• 14 - podpisanie układu tajsko-japońskiego, legitymizującego japońską inwazję;
- brytyjski krążownik "Galatea" tonie wskutek ataku torpedowego U-557.
• 15 - wojska radzieckie odbijają Klin i atakują w kierunku Kalinina;
- oddziały brytyjskie atakują pozycje Rommla pod Al-Ghazalą.
• 16 - oddziały Armii Czerwonej wkraczają do Kalinina;
- Japończycy atakują Borneo.
• 17 - dowódcą amerykańskiej Floty Pacyfiku zostaje adm. Chester Nimitz, który zastępuje adm. Husbanda Kimmela;
- początek oblężenia Sewastopola przez jednostki niemieckiego LIV Korpusu.
• 18 - brytyjski parlament przyjmuje ustawę zezwalającą na pobór niezamężnych kobiet.
• 19 - feldmarszałek Günther von Kluge zastępuje Fedora von Bocka na stanowisku głównodowodzącego GA "Środek" na froncie wschodnim;
- włoscy komandosi morscy przeprowadzają udany atak na port w Aleksandrii, ciężko uszkodzone zostają okręty liniowe "Queen Elizabeth" i "Valiant", a także niszczyciel i zbiornikowiec;
- Hitler przejmuje obowiązki głównodowodzącego wojsk lądowych III Rzeszy.
• 20 - oddziały ZSRR wyzwalają Wołokołamsk;
- głównodowodzącym amerykańskiej floty zostaje adm. Ernest King.
• 22 - oddziały japońskie lądują w pobliżu Manilii;
- do Waszyngtonu przybywa Churchill. Celem jego wizyty są rozmowy z Rooseveltem i ustalenie wspólnej strategii walki;
- zakończenie tygodniowych rozmów Stalina i brytyjskiego ministra spraw zagranicznych Edena. Obie strony osiągnęły "pełne porozumienie" w sprawie stanowiska dotyczącego hitlerowskich Niemiec.
• 23 - japońscy żołnierze opanowują Sarawak na Borneo;
- Manila zostaje ogłoszona miastem otwartym;
- Japończycy zdobywają Wake;
- zakończenie bitwy o konwój HG-76, w trakcie której przy stracie dwóch statków handlowych i lotniskowca eskortowego dowódca osłony konwoju, kmdr Walker topi 5 U-Bootów.
• 24 - brytyjska 8. Armia zdobywa Bengazi.
• 25 - kapitulacja Hongkongu;
- Mahatma Gandhi rezygnuje z przywództwa Partii Kongresowej, gdy ta decyduje się na poparcie brytyjskiego wysiłku wojennego.
• 26 - przemówienie Churchilla w Kongresie USA.
• 27 - zmiana na stanowisku głównodowodzącego sił brytyjskich na Dalekim Wschodzie - funkcję tę po marsz. Robercie Brooke-Pophamie obejmuje gen. Henry Pownall
- oddział 800 brytyjskich komandosów przeprowadza rajd na norweską wyspę Vaagsö na północ od Bergen.
• 27/28 - zrzut do Polski tzw. grupy inicjatywnej polskich komunistów, wśród których znaleźli się Paweł Finder i Marcell Nowotko.
• 30 - oddziały radzieckie wyzwalają Kaługę w pobliżu Moskwy, rozpoczyna się także silny radziecki atak na Krymie.
• 31 - waszyngtońskie spotkanie Roosevelta i Churchilla. Podsumowanie tygodnia rozmów brytyjsko-amerykańskich, tzw. konferencji arkadyjskiej - przyjęcie strategii "najpierw Europa".
Skoki rozwojowe w 1. roku życia dziecka
Office 14 zadebiutuje w 2009 roku
Szcz??liwego Nowego Roku
Wege.dzieciaki z 2006 roku
"Przedszkole" dla dzici do 2 (3) roku życia
Blog Roku 2008 - Polityka!
Dozobaczyska po nowym roku
  • BANK SPD3A3DZIELCZY W tCZEWIE
  • jaki dyktafon cyfrowy kupiE6
  • wwwsimone onetpl
  • dieta moczanowa
  • karol czlowiek ktory zostal papierzem
  • nocleg w austrii a9
  • słch
  • Pekaes Oława
  • gorka iraizoz
  • Pakiet tematów z grup dyskusyjnych • Index